Modernisme verzoenen met Indiase cultuur

Het laatste college van culturalisme gaat over de Indiase architect Doshi die na zijn studie in Mumbai, vier jaar voor Le Corubier in Parijs werkte. Doshi heeft mee ontworpen aan het project van Le Corbusier in Ahmedabad. Hij leerde van het modernisme en met de tijd heeft hij deze ideeën gemodificeerd met zijn ideeen over de Indiase manier van leven en de Indiase mensen. In 1955 richt hij zijn eigen bureau op en werkt nauw samen met onder andere Louis Kahn. In 1962 start Doshi the School of Architecture in Ahmedabad.


Balkrishna Doshi

Tijdens het college hebben we een video gezien waarin Doshi geïnterviewd wordt en waar hij praat als mens en als architect. Om en om praat hij over zichzelf en zijn ervaringen als mens, en dan weer als architect. Het is prachtig om te zien hoe de man spreekt en waarover hij nadenkt. Zo zie je in de video hoe hij sommige moderne gebouwen in India vergelijkt met oud Indiase tempels. Ook heeft Doshi verschillende uitspraken als: ‘’Architectuur is voor mij een zoektocht, het begint ergens en het eindigt ergens. Daarmee groei ik en groeit de wereld, we groeien samen.’’, of: ‘’het is nooit 1, het is altijd 1+, er is altijd nog iets anders. Indiase plannen zijn nooit centrisch, het is nooit convergerend.’’ Volgens hem is elk gebouw een tempel voor God. Ook geeft hij aan geen formele gebouwen te willen maken maar gebouwen die moeten kunnen veranderen, door mensen, zoals dat met alles werkt in de wereld. Volgens Doshi vind je het antwoord in India in Chandigarh. Hij geeft hiermee aan dat hij het resultaat niet zo spannend vind als het proces.

Doshi heeft samengewerkt met Le Corbusier en met Louis Kahn. Hij vertelt hierover in relatie tot zijn eigen werk: ‘’…articulatie, beton en baksteen, is Le Corbusier, structuurhelderheid en attitude is Kahn, het is een huwelijk tussen hen.’’ Doshi zegt dat toen hij bij L.C. werkte hij probeerde te tekenen als L.C. en toen hij bij L.K. werkte hij probeerde te tekenen als L.K.


Aranya Community Housing project door Doshi

Een interessant project van Doshi vindt ik persoonlijk het Aranya Community Housing project, een ‘low cost housing’ project in India. Het project omvat een populatie van 60.000 inwoners en, er is nagedacht op het niveau van stedenbouw tot aan diensten en onderhoud, tot aan de afbetaling van een woning. Het plan is opgebouwd uit zes districten met ieder een populatie van ongeveer 10.000 inwoners. Steeds vormen tien huizen met een achtertuin een cluster, en per twintig huizen is voorzien in nuts. Het hele project wordt bewoond door mensen uit verschillende inkomensgroepen. De huizen zijn op veel mogelijke manier in te richten en uit te breiden. De meeste mensen kiezen ervoor om een leeg kavel te kopen maar voor de armste is een betonnen basis met een kern en een kamer beschikbaar zodat ze in het minimaal nodige worden voorzien. De afbetaling wordt bepaald door het gemiddelde inkomen van een familie. Baksteen, hout en beton zijn lokaal verkrijgbaar maar iedereen is vrij om het materiaal te kiezen dat hij of zij wil. Zo kan iedereen die in Aranya woont zijn woning gradueel laten groeien en ontstaat er een zeer dynamisch bouwproject dat constant onderhevig is aan transformaties.


Schets van Aranya Housing project

Het is prachtig om te zien waar Doshi over praat en hoe anderen over hem denken, zeker op 81 jarige leeftijd. Ik vind het wel iets vreemds hebben dat zo goed te merken valt dat collega’s echt tegen hem opkijken maar ze vinden hem tegelijkertijd ook een heel fijne persoonlijkheid. Vooral de sociale woningbouwprojecten, maar eigenlijk al zijn projecten, geven blijk van een soort humaniteit. Ik ben blij kennis te hebben mogen maken met het werk van Doshi en ben vast beraden meer over hem te weten te komen. Zou het niet prachtig zijn om bij hem stage te lopen?


Doshi School of architecture (1962)