Volkshuisvesting in Ouagadougou

Deze week heb ik het hoofdstuk 'Volkshuisvesting in Ouagadougou' gelezen uit het boek 'Moderne Architectuur in Afrika' van Antoni Folkers.

In het hoofdstuk wordt beschreven welke veranderingen de stad Ouagadougou heeft ondergaan nog vanaf voor dat het een Franse kolonie werd. De stad wordt beschreven van hoe deze vroeger was - een bruisende handelsstad waar iedereen welkom was - naar hoe deze veranderde in een Franse kolonie, tot hoe de stad nu is, met alle ingrepen die daarvoor aan te pas kwamen. De meest recente acties, vanaf omstreeks 1980, zijn verricht door de Nederlandse overheid en de Wereldbank. Vooral het Nederlandse project wordt beschreven en duidelijk wordt hoe deze aanpak was en of deze succesvol is afgerond.

Ter afsluiting zal ik mijn eigen standpunt ten opzichte van de gelezen tekst geven.

Het bezit van economisch waardevolle grondstoffen is minimaal. De grond is droog, schraal, dorstig. Burkina Faso - 'het land van de eerzame mensen' -, het land ligt verstopt aan de rand van waar de wereld stopt, de Sahara. Geen spoorlijnen, geen wegen, geen haven die dan ook maar van enige belangrijke waarde is voor industrie of handel. De bevolkingsgroei is explosief, de bevolking die nauwelijks is voorzien van maaltijden, de groep mensen die het land leeg wringen voor wat water, wordt steeds groter. Ouagadougou, de hoofdstad van Burkina Faso, daar is alle hoop op gevestigd. De hoofdstad duizend kilometer verwijderd van de belangrijke zeehavens. De stad in het land waar het platteland geen plaats meer biedt omdat verbetering in landbouw achterwege blijft.

Jonge Burkinabé willen moderniseren, de Afrikaanse tradities raken meer op de achtergrond, ze willen naar de stad, liever nog Frankrijk dan Ouagadougou. Maar de Franse grenzen zijn gesloten voor Afrikanen, terwijl het gebied wel onderdeel is van de Franse cultuur en politiek omdat het een ooit een kolonie van Frankrijk was.

Even terug in de tijd:

In de 19e eeuw spraken bezoekers van een plattelandsstad van ongeveer 5000 inwoners. Geen muren, de reputatie van de Mossi bood voldoende bescherming. Tussen de Niger en verschillende steden gelegen, was het een belangrijk politiek en handelscentrum dat altijd open stond voor buitenlandse handelaren. Ook de Fransen, die andere intenties blijken te hebben, waren welkom. En de koning kwam in opstand. 1897: stad verwoest voor wederopbouw als garnizoensstad. 1904: Ouagadougou wordt hoofdstad van Franse kolonie. WO-I: nieuwe Franse kolonie: Opper-Volta, hoofdstad wordt opnieuw getransformeerd, bijnaam: Bancoville, banco=zongedroogde leemsteen. Bevolkingsgroepen werden gedwongen te verhuizen naar de periferie. Opper-volta functioneerd als land voor grootschalige katoenproductie, totdat in 1932 de katoenprijs op de wereldmarkt instort. Mensen vertrekken uit de stad en komt in de schaduw te staan. WO-II: opnieuw garnizoensstad. De stad wordt gemoderniseerd. De traditionele nederzettingen aan de rand van de stad worden verkaveld. 1961: onafhankelijk. Goede nieuwe intenties maar te grote uitdaging, nauwelijks middelen en de bevolking groeit explosief.

...